Yatırım teşvik belgesi işlemlerinde E-TUYS sisteminde ortaya çıkabilecek sorunlar ve cevapları
Bu hata, E-devlet kaynaklı sistem yoğunluğu veya sistem güncellemesi yapıldığı anlamına gelmektedir. İlerleyen saatlerde yeniden sisteme giriş yapmayı deneyebilirsiniz.
ETUYS sistemi 7/24 açık bir sistmedir. Sistem E-Devlet sunucuları üzerinden hizmet vermekte olduğundan, buradan kaynaklı kesintilerin geçici bağlantı sorunları yaratması muhtemeldir.
“Sunucu açık değil. Daha sonra tekrar deneyiniz” ifadesini görmenizin nedeni; bir süre işlem yapmadığınız için sistemden çıkmış sayılmanızdır. Bu hatayla karşılaştığınızda sisteme en baştan giriş yapmanız gerekmektedir.
ETUYS sisteminden herhangi bir çıktı alınması söz konusu değildir. Sistem Hazine ve Maliye Bakanlığı, Ticaret Bakanlığı, Sosyal Güvenlik Sistemi ve finansal aracı kuruluşlar dahil pek çok paydaşın ortak kullanımı ile yürütülmekte ve işbirliği halindeki Bakanlıkların da ortak kararıyla çıktı verilmemektedir. Tüm işlemler elektronik ortamda yürütülmeye elverişli şekilde tasarlanmıştır. Ancak gerçekleşme bilgileri girildikten sonra finansal bilgiler sekmesini seçip tüm gerçekleşme listesine tıklayarak excel ortamında indirebilirsiniz
Belge Listesi / Gerçekleşmeler ekranında, finansal bilgiler sekmesini seçip tüm gerçekleşme listesine tıklayarak Excel ortamında indirebilirsiniz.
VKN değişmediği sürece yatırımcı bilgileri “Yatırımcı Bilgileri” alanından güncellenebilir, böylece MERSİS’teki en güncel bilgi ETUYS’a yansıyacaktır.
ETUYS VKN temelli çalıştığı için ve nevi değişikliğinde VKN değiştiği için bu durumda yeni firma için tekrar yetkilendirme müracaatında bulunmanız gerekmektedir. Başvuru belgelerine, nevi değişikliği sicil gazetesi bilgisini de ekleyerek göndermeniz gerekir. Böylece yetki ile birlikte belge bilgileri de yeni firma altına tanımlanacaktır.
ETUYS sisteminde yatırımcı tanımlamaları ithalat, SGK vs. işlemleri vergi kimlik numarası (VKN) tabanlı çalışmaktadır. Söz konusu nevi değişikliği sebebiyle firmanın VKN’si değişeceği için yeniden yetkilendirme başvurusunda bulunulmalı ve başvuru dosyalarına adı geçen firmanın nevi değişikliğini tevsik eden bir belge ya da ilgili ticaret sicil gazete sayfası konulmalıdır. Böylece yetkililer yeni tip firma için yetkilendirilir, eski firma iptal edilir ve belge bilgileri olduğu gibi yeni firmaya aktarılır. Bununla birlikte, VKN değişmediği sürece yatırımcı bilgileri “Yatırımcı Bilgileri” alanından güncellenebilir, MERSİS’teki en güncel bilgi ETUYS’a yansır
Destek unsurlarının çıkmaması durumunda belge künye bilgilerini doğru girdiğinizden emin olunuz. “Destek Sınıfı” bölümünü doğru girdiğinizi tekrar kontrol edin. Eğer destek unsurları künye bilgileri tam girilmesine rağmen hala görünmüyorsa belgenin imzalanması aşamasında açılan açıklama alanına durum belirtilerek destek unsurlarının eklenmesi talep edilir. Bu durumda destek unsurları belge değerlendirilmesi aşamasında Genel Müdürlük yetkilileri tarafından eklenir.
Evrak listesinin tamamının “Tümünü Sil” butonuyla silinerek tekrardan tek tek girilmesi (Örneğin evrak kısmından diğeri seçtikten sonra sadece bir dosya kaydedilmesi, eğer yine diğer evrak seçilecekse aynı işlemin tekrarlanması) gerekmektedir.
Bu hata bilgilerde eksiklik, tutarsızlık veya yanlışlık olduğunda alınmaktadır. Başvuruda bulunduğunuz sektörün desteklenen bir yatırım konusu olduğunu kontrol edin. Ticaret alanı seçilmiş olabiliyor örneğin. Yerli ve ithal listede girdiğiniz kalemlerin (özellikle Excel ile yükleme yapıldıysa) istenen formata uygun şekilde eksiksiz girildiğini; Evrakların pdf formatında çalışır dosyalar olarak sisteme yüklendiğini; Son ekranda not yazdıysanız, bu notun “kısa ve öz” olup olmadığını kontrol edip tekrar deneyin lütfen.
Başvuruyu imzalama aşamasında, “Başvuruda bir hata oluştu. Hata: Lütfen Proje Tanımı – Üretim Akış Şeması evrak bilgisini yükleyiniz.” Şeklinde bir hata alıyorum ne yapmalıyım?
Lütfen hata mesajında da belirtildiği üzere PDF proje akış şeması dosyasını, evrak listesi alanından yükleyiniz. Üretim/Proje Akış Şeması, kısaca üretim sürecinin girdilerini ve çıktılarını anlatacak bir nevi şema, kroki şablon mahiyetinde olabilmektedir. Burada amaç yatırım teşviki için başvurulan projenin genel unsurlarının tespit ve beyan edilmesidir.
Başvuru imza ekranındaki gösterim, eski tip belge görünümünde yalnızca bilgilendirme amaçlı bir gösterimdir. Döviz kredisi yasması bir sorun teşkil etmemekte, yabancı kaynak bölümüne, diğer bir ifadeyle TL kredisi bölümüne de karşılık gelmektedir. Bu şekilde başvuru yapılmasında bir sorun bulunmamaktadır.
Şayet makine ve teçhizatı devredecek ve alacak teşvik belgelerinin her ikisi de ETUYS’tan alınmış e-belgeler ise sistemde menüde yer alan “Makine teçhizat devir” bölümünden kılavuzdan yardım alarak devir işlemi gerçekleştirilmelidir.
Devralacak olan belge elektronik, devredecek belge eski tip basılı belge ise, sadece devralacak firmanın revize işlemi yapması, özellik kodu ekranında ise “eski belgeden devir mi” bölümünü işaretleyerek bilgilerini doldurması gerekir.
Devralacak belge eski tip basılı belge ise dilekçe ile Genel Müdürlüğe başvurulması gerekecektir.
Bu hata, henüz gerçekleşme bilgileri yansıtılmayan kalemlerin devredilme teşebbüsünde ortaya çıkar. Devredilecek kalem yerli ise fatura girişini, ithal ise beyanname girişini kılavuz yardımıyla gerçekleştirdikten sonra devir işlemini gerçekleştirebilirsiniz.
Yapılan liste değişiklikleri de dahil tüm revize başvuruları, belge değişiklikleri onaya sunma ekranına düşmekte, tekli veya çoklu olarak bu ekrandan onaylanarak Bakanlığa iletilmektedir.
Revize başvuruları aktif hale getirilemez, yeni revize başvurusu yapmanız gerekir.
Bir ithal kalemi “Kullanımda” ya da “Oluşturuldu” durumunda aktif konumda iken revize edilemez, zira ilgili kalem mevcut haliyle Gümrük sistemine aktarılmıştır. Bu kalemin ithalatını iptal ederek yeniden ilgili kalemde revize işlemi yapabilirsiniz.
Belirli sebeplerle yeniden yerli satın alma işlemi gerçekleştirmek isterseniz listede izin verilen kalem/tutardan bağımsız olarak tekrar gerçekleştirme yapabilirsiniz. Yalnızca izin verilenden fazla miktar fatura girişi yapamazsınız.
Bu hata, Vergi Dairelerinde bulunan fatura bilgisi ile ETUYS sistemine girişi yapılan fatura bilgisinin uyuşmaması durumunda alınmaktadır. Sisteme girdiğiniz faturaya ilişkin bilgilerin doğruluğunu kontrol etmeniz gerekir. Uyumsuzluk giderildiğinde sorun çözülecektir.
Öncelikle onaylı faturalarınızın izin verilen yerli kalem tutarı ile uyumlu olduğunu kontrol edin. Yerli listedeki gerçekleşen tutar/değer fatura girişine müsait ancak yine de bu hatayı alıyorsanız, kaydedilmiş ancak onaylanmamış faturalarınız ilgili miktarı bloke ediyor olabilir. Onaylanmamış faturalarınızı silip tekrar fatura giriş işlemini yapıp onaylayın.
Bahse konu kalemin biriminin set olarak güncellenmesi gerekmektedir. İlgili kaleme dair onaylanmış faturanız var ise bu fatura için revize başvurusu yapılması ve onayın açık hale getirilmesi gerekmektedir. Sonrasında bu kalemin birimini yerli liste revizesinden “set” olarak değiştirme talebinde bulunun. Onaylandıktan sonra ilgili kaleme birden fazla parça ve aksam faturası girebilirsiniz.
Faturanız Hazine ve Maliye Bakanlığı (HMB) sistemiyle uyumlu olmadığı için bu hatayı alıyorsunuz. İlgili kontrolü e-fatura görüntüleyici indirerek siz de yapabilirsiniz. İndirmek için https://ebelge.gib.gov.tr/anasayfa.html linkinden sağ alta doğru e-fatura görüntüleyici bölümünden yararlanabilirsiniz.
Bu durumda satıcıdan tekrardan XML uzantılı ve doğrulaması yapılmış bir fatura almalısınız. Doğru formatlı fatura için HMB’ndan bilgi alınabilir, ETUYS sistemindeki XML formatları, HMB Bilgi Sistemiyle birebir uyumlu çalışmaktadır. E-Arşiv faturaları da ETUYS sistemiyle uyumludur.
Onaylanmış hatalı faturaların açık hale getirilmesi sistem üzerinden gerçekleştirilmektedir. Kullanım kılavuzunda (sayfa 114) onaylanmış faturaya ilişkin revize işlemi ayrıntıları ile anlatılmıştır. Kılavuz, sistemde üst-solda yer almaktadır.
/ İthal / GTIP vs.) görünmemekte / bilgi yansımamaktadır. Ne yapmalıyım?
Her akşam 20:00 itibarıyla ETUYS bilgileri otomatik olarak GİB bilgi sistemine iletilmektedir. Bunun yanında, tüm vergi daireleri güncel bilgilerinize kendi sistemleri üzerinden sorgulayarak ulaşabilmektedir. Sorgulama yapmalarını, bir sorun varsa Gelir İdaresi Başkanlığından;
AKARATAS@gelirler.gov.tr ve EKUS@gelirler.gov.tr mail adresleri ya da 0312 302 1325 - 1377 numaralı telefonlarla iletişime geçebilir ya da kendilerine söz konusu adreslerle iletişim kurulmasını tavsiye edebilirsiniz.
Şayet devir, nevi değişikliği vs. sebebiyle ETUYS firma tipiniz değiştiyse ETUYS’ta da firma tipini güncellemeniz gerekmektedir. Çünkü HMB sistemine şahıs firmalarının TC kimlik numaraları iletilirken, diğer firmaların ise vergi numaraları iletilmektedir. Firma tipi değiştiğinde akşam 20:00 itibarıyla güncel firma bilgileri otomatik olarak HMB sistemine iletilecektir. Ayıca vergi dairesi yetkilileri manuel olarak gün içinde en güncel ETUYS verisini çekebilmektedir.
Gümrüğe gelecek ekipmanın nev’i değil de yalnızca GTIP kodunun farklı olması durumunda, ithal gerçekleştirme ekranından gerçekleştirme işlemi yapılırken, “Gümrük Belge Kaydet” butonuna basıldığında açılan pencerede revize gerekmeden bu alanda GTIP kolayca değiştirilebilmektedir. GTIP değişen kalemler için, tıpkı revize edilen ithal kalemlerde olduğu gibi yeni KDV istisna yazısı talep edilmelidir.
İthal liste gerçekleştirme ekranında kayıt bulunamadı şeklinde bir hata alınırsa, en yakın Gümrük Müdürlüğünde firmanın vergi numarasının Gümrük kaydının yapılması gerekmektedir.
İthal liste kalem ya da GTIP revizeleri sonrasında HMB’ndan yeni istisna belgesi alınmalı ve gümrük işlemlerinde söz konusu yeni istisna belgesinin ekli listesi nde HMB tarafından atanan satır numaraları kullanılmalıdır (Orta sütun sıra numaraları).
Eğer GTİP düzeltmesi yapılması gerekiyorsa, öncelikle satır durumu sorgu butonuyla satırın kullanım durumu sorgulanır. Eğer satır durumu kolonunda “Kullanımda” yazıyorsa GTİP düzeltmesi yapılamaz, gümrük beyannamesinin kapatılması gerekir. Ancak satırın kullanımda olmaması durumunda, öncelikle satır için “Gümrük Gerçekleşme Listesi” başlığı altında yer alan ekrandaki ilgili satır için “Başvuru İptal Et” butonu altında yer alan kırmızı eksi simgesine tıklanarak başvuru iptal edilir. Ardından tekrar “İthal Liste Gerçekleşme” butonuna tıklanarak gerçekleştirme işlemleri tekrar başlatılır ve GTIP kodu “Gümrük Belge Kaydet” butonu sonrası değiştirilir.
YTB bilgileri Türkiye genelinde https://dijitalbakanlik.sanayi.gov.tr/ adresinden kontrol edilebilmektedir. Ticaret Bakanlığı’nın alınan belgeye mukabil teminatı açması gerekmektedir.
Öncelikle yeni vergi numarası ile ETUYS yetkilendirme işleminin tanımlanmış olduğuna dikkat edilmelidir. Eski vergi numarası ile alınan Gümrük ID satırlarının “kapatılması” gerekmektedir. Lütfen ilgili sektör dairesi ile konuşarak, ilgili satırın kapatılmasını talep edin. Ya da ilgili Gümrük ID’ye ait ithal beyannamesini kapatın, gümrük gerçekleştirme listesi ekranında satır durumu sorgusu yaparak kalemin durumunu güncelleyin ve kalem için tekrar ithal gerçekleştirme işlemi başlatın. Yeni Gümrük ID böylece güncel vergi numarası ile gümrük sistemine aktarılacaktır.
Birimini set seçerseniz tutar üzerinden düşecektir. Adet /metre/kg vs. seçerseniz miktar üzerinden düşecektir.
Tamamlama vizesi başvurusu yapıldıktan sonra belge üzerinde değişikliğe yol açabilecek hiçbir talepte bulunulamaz. Tamamlama vizesi başvurusu sonrası belgeye ilişkin tüm unsurlar sabitlenerek Bakanlık yetkililerine intikal eder. Tekrar revize ve yatırım işlemlerine devam edebilmek için tamamlama vizesi başvurusunun iptal edilmesi gerekmektedir. Tamamlama vizesi iptal işlemi ise yalnızca Bakanlık yetkilileri tarafından yapılabilmektedir. Bu durumda sistemde yer alan ilgili sektör dairesi yetkilileri (Başkan, Uzman vs.) bilgilerine “https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/14a09761d390/diger” linki aracılığıyla ulaşılarak talebin iptal edilmesi istenmelidir. Tamamlama vizesi başvurusu iptal edildikten sonra yatırım işlemlerine aynı şekilde devam edilebilir.
Yalnızca, Gümrük Gerçekleşme Listesinde “Kapandı”, “Kapatıldı” ve “Bloke Edildi” konumunda olan ithal kalemler beyanname giriş ekranına düşmektedir. Eğer ithalat işlemleri tamamlanmasına rağmen Gümrük Gerçekleşme Listesi’ndeki kalem bilgileri doğru yansımıyor ise bu ekranda yer alan “Toplu Belge Durum Sorgulama” butonuna basılarak gümrük satırları Gümrük sistemindeki veri akışı doğrultusunda güncellenir. Bu ekrandaki verilerin kaynağı Ticaret Bakanlığı Gümrükler Veri Sistemi olup, ilgili veriler ETUYS’ta yalnızca görüntülenmektedir. Yapılan satır sorgulaması sonrasında “Kapandı” konumuna gelen kalemler için beyanname girilebilir.
Gümrük gerçekleşme listesi ekranındaki verilerin kaynağı Ticaret Bakanlığı Gümrükler Veri Sistemi olup, ilgili veriler ETUYS’ta yalnızca görüntülenmektedir. “Toplu Belge Durum Sorgulama” butonuna basılarak gümrük satırları güncellenmesine rağmen Gümrük ID’lere ilişkin veriler doğru yansımıyorsa, Gümrükler Genel Müdürlüğü ile iletişime geçmeniz gerekmektedir. Beyanname verileri değiştiğinde, satır sorgusu ile ilgili veriler Gümrük Gerçekleşme Listesi ekranına yansıtılabilir ve diğer işlemler gerçekleştirilebilir.
Lütfen hata mesajında da belirtildiği üzere PDF proje akış şeması dosyasını, evrak listesi alanından yükleyiniz. Üretim/Proje Akış Şeması, kısaca üretim sürecinin girdilerini ve çıktılarını anlatacak bir nevi şema, kroki şablon mahiyetinde olabilmektedir. Burada amaç yatırım teşviki için başvurulan projenin genel unsurlarının tespit ve beyan edilmesidir.
Hata mesajından da anlaşılacağı üzere e-faturanın Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından uygun görülen bir formatta olması gerekmektedir. Satıcıdan alacağınız e-faturayı www.efatura.gov.tr adresinde fatura görüntüleyici uygulaması üzerinden kendiniz de test edebilirsiniz. Doğrulanmış faturaların girişinde sorun yaşanmamaktadır.
İthal kalemlere ilişkin her türlü devir, revize, ihraç izni veya satış işleminde aktif Gümrük ID’si olan kalemlere ilişkin işlem yapılamaz. Alınan Gümrük ID satırlarının “kapatılması” gerekmektedir. Lütfen ilgili sektör dairesi ile görüşerek, ilgili satırın kapatılmasını talep edin. Sonrasında yeniden ilgili kalem için yapılacak işlemi tekrarlayın.
İletişim bilgileri: https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/14a09761d390/diger
ETUYS’ta herhangi bir başvuru (revize, devir, finansal kiralama, fatura revize, tamamlama vizesi vs.) imzalanıp Bakanlık yetkililerine gönderildikten sonra, söz konusu başvuru sonuçlandırılmadan önce başka bir başvuru gönderilemez. Aynı revize başvurusu altında birden fazla başvuru bir arada gönderilebilir, ancak bir başvuru aktif iken (Başvuru yapıldı, değerlendiriliyor vb.) bir başka başvuru yapılamaz. Bunun için başvurunun sonuçlandırılmasını veya geri çekilmesi gerekiyor ise sektör yetkililerinden talebin reddini rica etmelisiniz.
İletişim bilgileri: https://www.sanayi.gov.tr/merkez-birimi/14a09761d390/diger
Bu hata, ETUYS’a işlenip onaylanan fatura bilgileri ile Hazine ve Maliye Bakanlığı sistemindeki fatura bilgiler arasında uyumsuzluk olduğunda alınmaktadır. Lütfen ETUYS’taki fatura bilgilerini kontrol edin ve ETUYS sitemindeki fatura bilgisinde yanlışlık varsa, bu bilgileri güncellemek için kılavuzdan yardım alarak fatura revize başvurusu yapmanız gerekmektedir.
Her akşam 20:00 itibarıyla ETUYS bilgileri otomatik olarak GİB bilgi sistemine iletilmektedir. Bunun yanında, tüm vergi daireleri güncel bilgilerinize kendi sistemleri üzerinden sorgulayarak ulaşabilmektedir. Yetkililere sorgulama yapmalarını tavsiye edebileceğiniz gibi, Gelir İdaresi Başkanlığından AKARATAS@gelirler.gov.tr ve EKUS@gelirler.gov.tr mail adresleri ya da 0312 302 1325 - 1377 numaralı telefonlarla iletişime geçebilir ya da kendilerine söz konusu adreslerle iletişim kurulmasını tavsiye edebilirsiniz.